Economische onzekerheid door geopolitiek: wat doet dit met de waarde van een onderneming?

11 mei 2026

Blog door Jurjen Bouwens

 

De huidige geopolitieke omstandigheden zorgen wereldwijd voor economische onzekerheid. Conflicten tussen grootmachten, aanhoudende oorlogen, handelsbeperkingen, verstoringen in toeleveringsketens en spanning op energiemarkten maken dat ondernemers opereren in een minder voorspelbare omgeving. Deze onzekerheid vertaalt zich niet alleen in fluctuaties in prijzen en rente, maar werkt dieper door in verwachtingen over groei, investeringen en risico’s. Omdat ondernemingswaarde in essentie een weerspiegeling is van verwachtingen over de toekomst, hebben geopolitieke ontwikkelingen een directe en soms ingrijpende invloed op de waardering van bedrijven.

 

Waardoor ontstaat economische onzekerheid?

Economische onzekerheid ontstaat wanneer ondernemingen minder goed kunnen inschatten hoe markten, kosten en vraag zich zullen ontwikkelen. In de huidige situatie spelen met name de volgende factoren een rol:

• Rente-onzekerheid: centrale banken balanceren tussen inflatiebestrijding en het voorkomen van economische schade. Dat leidt tot onzekerheid over financieringskosten en herfinanciering.
• Prijsvolatiliteit: energie, grondstoffen en lonen blijven gevoelig voor geopolitieke schokken, wat marges onder druk zet.
• Verstoorde ketens en handelsbeperkingen: afhankelijkheid van specifieke landen of regio’s vergroot operationele risico’s.
• Afgenomen investeringsbereidheid: bij onzekerheid stellen zowel ondernemers als financiers beslissingen uit.

Deze factoren vergroten het risicoprofiel van ondernemingen en beïnvloeden daarmee direct hun waarde.

Financierbaarheid van investeringen: sleutel tot waardeontwikkeling

Een belangrijk gevolg van economische onzekerheid is dat het financieren van investeringen lastiger wordt. Banken en andere financiers zijn voorzichtiger, stellen strengere eisen of vragen hogere vergoedingen voor risico.

Korte termijn-effecten

Als investeringen niet (of minder) kunnen worden gefinancierd, kan dat op korte termijn zelfs een positief effect hebben:

• Minder investeringen betekent minder uitgaande kasstroom.
• De vrije kasstroom stijgt tijdelijk, wat er financieel gezond uitziet.

Lange termijn-effecten

Op langere termijn werkt het uitblijven van investeringen vrijwel altijd waardeverlagend:

• Groei stagneert of valt weg.
• Innovatie en concurrentiekracht nemen af.
• Productiviteit en efficiëntie blijven achter.

De onderneming “leeft van bestaande assets”, waardoor vooral de toekomstige waarde onder druk komt te staan.

Positieve en negatieve effecten op ondernemingswaarde

Positieve effecten

1. Ondernemingen met sterke marktposities kunnen hogere prijzen doorberekenen.
2. Kostenbewustzijn en efficiency verbeteren onder druk.
3. Solide bedrijven worden relatief aantrekkelijker dan risicovolle(re) vergelijkbare bedrijven.
4. Tijdelijk hogere kasstromen door investeringsuitstel.
5. Strategische focus: alleen kernactiviteiten blijven over.

Negatieve effecten

1. Hogere onzekerheid verhoogt het risicoprofiel.
2. Financieringsbeperkingen remmen waardecreërende groei.
3. Marges komen onder druk bij beperkte prijsdoorberekening.
4. Lagere groeiverwachtingen drukken toekomstige waarde.
5. Waarderingsbandbreedtes worden groter en minder zeker.

DCF versus multiplebenadering: verschillende impact

Discounted Cash Flow (DCF)

Bij een DCF-waardering werken geopolitieke ontwikkelingen door via:

• Lagere of onzekere toekomstige kasstromen
• Hogere vermogenskostenvoet door een hoger risicoprofiel

Een tijdelijke kasstroomverbetering door niet investeren kan de waarde op korte termijn ondersteunen, maar de langetermijnwaarde daalt door lagere groei. DCF maakt dit expliciet zichtbaar.

Multiplebenadering

Bij multiples (bijvoorbeeld EV/EBITDA) reageren waarderingen sneller op sentiment:

• Economische onzekerheid leidt tot lagere multiples
• Groei- en investeringsachterstand wordt impliciet verdisconteerd

Hier kan een onderneming met stabiele huidige resultaten toch lager worden gewaardeerd omdat de markt vooruitkijkt en risico’s verdisconteert.

Verkopen of vasthouden: wat is wijsheid?

Het kan verstandig zijn te verkopen wanneer:

• De onderneming nu sterke kasstromen en stabiliteit laat zien,
• Toekomstige investeringen noodzakelijk maar moeilijk financierbaar zijn,
• Kopers bereid zijn een premie te betalen voor zekerheid.

Het kan verstandig zijn om niet te verkopen wanneer:

• De onderneming klaar is voor groei zodra onzekerheid afneemt,
• Investeringen uitstelbaar zijn zonder strategische schade,
• Langetermijnwaardecreatie zwaarder weegt dan korte-termijnzekerheid.

Conclusie

Geopolitieke omstandigheden zorgen voor economische onzekerheid die diep ingrijpt op ondernemingswaarderingen. De effecten werken via rente, prijzen, investeringsmogelijkheden en risico-inschatting door op de ondernemingswaarde. Waar niet investeren op korte termijn soms rust en kasstroom oplevert, leidt het op lange termijn vrijwel altijd tot waardeverlies. Voor ondernemers vraagt dit om scherp strategisch inzicht: weten waar waarde behouden blijft, waar zij verdampt en wanneer het juiste moment is om te investeren.

Meer weten of contact?

Bij B3TER geloven we in de kracht van interactie en waardevolle dialogen. Heeft u vragen of wilt u meer weten over de waarde van uw onderneming of organisatie? Neem dan gerust contact met ons op. U kunt Jurjen bereiken via e-mail jurjen@b3ter.nl of per telefoon op 06-26704761. U kunt ook een berichtje achterlaten op onze website www.b3ter.nl.